HesapNetBrüt Maaş ve Net Maaş Farkı: Bordro Nasıl Okunur?
İş görüşmesinde "brüt 50 bin" dendiğinde hesabına kaç lira yatacağını biliyor musun? Ya da Temmuz'da maaşın neden düştü? Bu yazıda bordronun her satırını sade bir dille açıklıyor, brüt maaştan net maaşa nasıl gelindiğini örnekle gösteriyoruz.
Brüt maaş ve net maaş nedir?
- Brüt maaş: İşverenin senin için belirlediği, kesintiler yapılmadan önceki tutardır. İş sözleşmelerinde ve bordroda esas alınır.
- Net maaş: Tüm yasal kesintiler düşüldükten sonra hesabına yatan tutardır.
- İşveren maliyeti: Brüt maaşın üzerine işverenin ödediği SGK ve işsizlik primleri eklenerek bulunur. İşverene maliyetin, brüt maaşından daha yüksektir.
Bordrodaki kesintiler
| Kesinti | Oran | Neyin üzerinden? |
|---|---|---|
| SGK işçi payı | %14 | Brüt maaş (prim tavanına kadar) |
| İşsizlik sigortası işçi payı | %1 | Brüt maaş (prim tavanına kadar) |
| Gelir vergisi | %15 – %40 | Brüt − SGK − işsizlik (kümülatif) |
| Damga vergisi | ‰7,59 | Brüt maaş |
| Asgari ücret istisnası | – | Asgari ücrete isabet eden GV ve DV düşülür |
Örnek bordro: 50.000 TL brüt (Ocak 2026)
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Brüt maaş | 50.000,00 TL |
| SGK işçi payı (%14) | −7.000,00 TL |
| İşsizlik sigortası (%1) | −500,00 TL |
| Gelir vergisi matrahı | 42.500,00 TL |
| Hesaplanan gelir vergisi (%15) | 6.375,00 TL |
| Asgari ücret GV istisnası | −4.211,33 TL |
| Ödenecek gelir vergisi | −2.163,68 TL |
| Damga vergisi (istisna sonrası) | −128,80 TL |
| Net maaş | 40.207,52 TL |
| İşverene toplam maliyet | 61.875,00 TL |
Yani 50.000 TL brüt maaşın yaklaşık %80'i Ocak'ta hesabına yatar. Bu oran maaş yükseldikçe ve yıl ilerledikçe düşer.
Neden Temmuz'da maaşım düştü?
Gelir vergisi yıl başından itibaren biriken matraha göre hesaplanır. 2026'da ücret gelirleri için dilimler:
| Kümülatif matrah | Oran |
|---|---|
| 190.000 TL'ye kadar | %15 |
| 190.000 – 400.000 TL | %20 |
| 400.000 – 1.500.000 TL | %27 |
| 1.500.000 – 5.300.000 TL | %35 |
| 5.300.000 TL üzeri | %40 |
50.000 TL brüt maaşta aylık matrah 42.500 TL olduğu için toplam matrah Mayıs ayında 190.000 TL'yi geçer ve vergi oranı %20'ye çıkar. Bu yüzden aynı brüt maaşla net maaş Temmuz'da 38.408,95 TL'ye, Aralık'ta 36.511,30 TL'ye düşer. Ocak'ta dilimler sıfırlandığında net maaş tekrar yükselir. Kendi maaşının aylara göre netini maaş hesaplama aracında görebilirsin.
Asgari ücret istisnası nedir?
2022'den bu yana asgari ücret tutarı gelir vergisi ve damga vergisinden istisnadır. Bu istisna yalnızca asgari ücretlilere değil, tüm çalışanlara uygulanır: Hesaplanan vergiden, asgari ücrete isabet eden vergi tutarı düşülür. 2026'da bu tutar ilk aylarda aylık 4.211,33 TL gelir vergisi ve 250,70 TL damga vergisidir.
Netten brüte: İş teklifini doğru değerlendir
İş tekliflerinde net maaş konuşuluyorsa, işverenin bunu yıl boyunca sabit tutup tutmayacağını sor. "Net maaş garantisi" verilen sözleşmelerde vergi dilimi arttıkça işveren brüt maaşı artırır; aksi halde net maaşın yıl içinde azalır. Maaş hesaplama aracındaki "netten brüte" seçeneği, sabit net için her ay gereken brütü gösterir.
Özet
Brüt maaştan %14 SGK, %1 işsizlik sigortası, kümülatif matraha göre gelir vergisi ve damga vergisi kesilir; asgari ücrete isabet eden vergiler düşülür. Gelir vergisi birikimli hesaplandığı için yıl içinde net maaş düşebilir. Net maaşını bildikten sonra 50/30/20 kuralıyla bütçeni planlayabilirsin.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; yatırım, vergi ya da hukuki tavsiye değildir. Rakamlar yazının güncellendiği tarihteki bilgilere dayanır; karar vermeden önce resmî kaynaklardan ve uzmanından teyit et.